Kapalı Aort Anevrizması Tamiri (EVAR/TEVAR) — Ameliyatsız mı? Kimler İçin Uygun?

Aort anevrizması, ana atardamarın genişleyip incelmesiyle oluşan ciddi bir damarsal sorundur.Eskiden tedavi çoğunlukla açık ameliyatla yapılırken, günümüzde birçok hastada kapalı yöntem (EVAR/TEVAR) tercih edilebiliyor.

Bu yazıda, kapalı aort anevrizması tamirinin nasıl yapıldığını, kimlere uygun olduğunu ve risklerini anlaşılır şekilde anlatıyoruz.

Kapalı Aort Anevrizması Tamiri Nedir?

Kapalı tamir, kasıktaki damarlardan girilerek stent-greft adı verilen özel bir protezin anevrizmanın içine yerleştirilmesi işlemidir.

Amaç:

• Zayıflamış damar bölgesini kan akımından izole etmek

• Patlama riskini belirgin şekilde azaltmak

• Büyük kesiler ve uzun iyileşme süresini önlemek

EVAR ve TEVAR Arasındaki Fark

• EVAR: Karın bölgesindeki (abdominal) aort anevrizmalarında

• TEVAR: Göğüs bölgesindeki (torasik) aort anevrizmalarında kullanılır

Kapalı Yöntem Nasıl Uygulanır?

1️⃣ Kasık damarlarından ince kateterlerle girilir

2️⃣ Röntgen eşliğinde stent-greft anevrizma bölgesine taşınır

3️⃣ Balon yardımıyla açılarak damara sabitlenir

4️⃣ Kan akımı stentin içinden ilerler, anevrizma kesesi zamanla büzüşür

İşlem çoğu hastada genel anestezi olmadan, spinal veya hafif sedasyonla yapılabilir.

Kapalı Tamirin Avantajları

• Küçük kesiler, daha az ağrı

• Daha kısa hastanede kalış

• Günlük hayata hızlı dönüş

• Kanama ve yara enfeksiyonu riskinin azalması

• Yüksek riskli, ileri yaş hastalarda bile uygulanabilmesi

Kapalı Yöntemin Sınırları ve Dezavantajları

Kapalı tamir her hastaya uygun değildir.

• Uzun dönem kontrol gerektirir

• Yıllar içinde stentin yer değiştirme/kaçak yapma riski olabilir

• Bazı hastalarda sonradan ek girişim gerekebilir

Bu nedenle düzenli takip tedavinin bir parçasıdır.

Kimler Kapalı Aort Tamiri İçin Uygun?

Değerlendirme görüntüleme ile yapılır (BT anjiyo).

Uygunlukta dikkat edilenler:

• Anevrizmanın çapı ve şekli

• Boyun (sağlam damar bölgesi) uzunluğu

• Böbrek ve bacak damarlarının yapısı

• Yaş, eşlik eden kalp-akciğer hastalıkları

İşlem Öncesi Hazırlık

• Kan tetkikleri

• BT anjiyo planlaması

• Tansiyon ve şeker kontrolü

• Kan sulandırıcıların düzenlenmesi

• Gerekirse sigara bırakma desteği

İşlem Sonrası İyileşme Süreci

• Genellikle 1–2 gün hastanede kalış

• İlk hafta ağır kaldırmaktan kaçınma

• Doktorun önerdiği kan sulandırıcı/koruyucu ilaçlar

• Düzenli yürüyüş ve tansiyon takibi

Kontroller

• ayda görüntüleme

• 6–12 ay aralıklarla tekrar BT/ultrason

• Gerekirse stent pozisyonu ve kaçaklar değerlendirilir

Olası Riskler ve Komplikasyonlar

Her girişimde olduğu gibi bazı riskler vardır:

• Kasık damarında kanama/hematom

• Böbrek fonksiyonlarında geçici bozulma

• Stent çevresinden kaçak (endoleak)

• Nadir olarak stent kayması

• Çok nadiren felç (özellikle torasik girişimlerde)

Deneyimli merkezlerde bu riskler düşük seviyededir.

Kapalı mı, Açık Ameliyat mı?

Durum	Kapalı Yöntem	Açık Cerrahi
İyileşme	Daha hızlı	Daha uzun
Yaşlı/Yüksek riskli hastalar	Genelde avantajlı	Zor olabilir
Uzun dönem takip	Gerekli	Daha az
Yeniden girişim ihtiyacı	Biraz daha yüksek	Daha düşük

Karar, hastaya özel verilir.

Sık Sorulan Sorular (FAQ)

Kapalı yöntem tamamen ameliyatsız mı?

Kesiler küçük olsa da bu bir cerrahi girişimdir ve hastane koşullarında yapılır.

Stent ömür boyu kalır mı?

Evet; ancak ömür boyu takip gerektirir.

Ne zaman normal hayata dönerim?

Çoğu hasta 1–2 hafta içinde günlük aktivitelerine döner.

Sigara içmeye devam edersem?

Anevrizma büyümesi ve yeni anevrizma gelişimi riski belirgin artar.

Özet — Kapalı Aort Anevrizması Tamiri

• Anevrizma patlama riskini azaltmada etkili bir yöntemdir

• Küçük kesiler ve hızlı iyileşme sunar

• Her hastaya uygun değildir — ayrıntılı planlama şarttır

• Düzenli görüntüleme takibi, tedavinin olmazsa olmazıdır